04:38 EDT Chủ nhật, 25/06/2017

Menu chính

Trang chủ » Quảng cáo Google » Quảng Cáo Google

QUẢN LÝ TIN VÀ ĐĂNG TIN

Chuyện Về 5 cây Thị cổ tại Nghệ An

Đăng lúc: Thứ ba - 17/02/2015 12:40 Hit: 619
Ông Thưởng bên cạnh gốc của một cây thị cổ. Ảnh: Nguyên Khoa.
Chuyện Về 5 cây Thị cổ  tại Nghệ An

Chuyện Về 5 cây Thị cổ tại Nghệ An

Với tuổi thọ gần 700 năm cùng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử lâu đời, 5 cây thị cổ từng được trả giá 7 tỷ đồng ở xã Nghi Thịnh huyện Nghi Lộc (Nghệ An) đã được công nhận là “Cây di sản Việt Nam”.

Ông Lê Minh Thưởng, hậu duệ đời thứ 16 của họ Lê ở xã Nghi Thịnh (Nghi Lộc, Nghệ An), chủ nhân của 5 cây thị cho biết, theo gia phả, cách đây hơn 600 năm, một trận đại hồng thủy cuốn phăng các làng mạc, biến vùng đất ven biển xứ Nghệ này thành một bãi cát trắng. Trên bãi cát bạc màu ấy, 5 cây thị vẫn tươi tốt.

Vào thế kỷ 15, một lần dẫn quân đi đánh giặc ngoại xâm, đô đốc Lê Văn Hoan dừng chân ở vùng đất trên, buộc voi vào 5 cây thị vừa để tuyển quân, vừa nghỉ ngơi. Đô đốc Lê Văn Hoan ăn thử một quả thị thấy rất ngọt. Sau lần đó, đoàn quân của đô đốc thắng lớn, Lê Văn Hoan được phong chức Đại nguyên soái Lê Quý Công.

Mỗi lần vào thăm 5 cây thị ở vùng đất này, đoàn quân đánh giặc đều giành chiến thắng. Thấy lạ, nguyên soái đã để một số con cháu ở lại để sinh cơ lập nghiệp rồi lập miếu thờ 5 cây thị. Từ đó, con cháu họ Lê sinh sôi, phát triển và trở thành một trong những dòng họ lớn trong vùng.

Cũng theo gia phả và nhiều bậc cao niên trong làng kể lại, 5 cây thị cổ này chính là nơi mà đoàn quân của vua Quang Trung đã cột voi trong lần hội quân trước khi ra Thăng Long đánh tan quân Thanh năm 1789.

Trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, 5 cây thị cũng là chứng tích lịch sử. Cụ Nguyễn Văn Nam, 80 tuổi ở xã Nghi Thịnh cho biết, từ nhỏ cụ và các bạn đồng lứa đã ngồi chơi dưới những gốc thị khổng lồ. Đến mùa quả chín, khắp làng trên, xóm dưới đều đến hái quả ở cây thị này. “Nạn đói quay quắt năm 1945 đã khiến nhiều người chết, tuy nhiên nhiều người dân vùng biển đã sống nhờ vào quả của những cây thị già này”, cụ Nam khẳng định.

Khi giặc Mỹ ném bom bắn phá, vùng biển Nghệ An là một trong những vùng trọng điểm. Khi đó, một đơn vị phòng không của quân khu 4 đã đóng trong vườn nhà ông Thưởng. Ở dưới mỗi gốc thị là một căn hầm lớn, có giao thông hào thông nhau. Một số cây thị lớn được người dân và bộ đội khoét rỗng để làm bếp nấu và trú bom.

“Chỉ huy phòng không của quân khu 4 từng ngồi trong hầm cây thị này để chỉ huy bắn hạ nhiều máy bay địch. Hàng chục đoàn quân khi vào Nam chiến đấu đã đi qua những hầm hào của 5 cây thị già”, một cựu chiến binh ở xã Nghi Thịnh cho biết.

Trong suốt những năm chiến tranh gian khổ và cả sau đổi mới, 5 cây thị già bị nhiều người quên lãng. Năm 2006, một đoàn khách du lịch khi đi nghỉ ở Cửa Lò đã vào thăm 5 cây thị cổ của dòng họ Lê. Sau một hồi xem xét những khối u sần sùi, những cái hốc đen ngòm của 5 cây thị, một đại gia đã trả giá cây nhỏ nhất 30.000 USD, cây to giá cao hơn.

“Tính ra tiền Việt lúc đó hơn 3 tỷ đồng, nếu tôi bán thì họ sẽ mang tàu biển vào cập cảng Cửa Lò rồi chở cây đi. Đến lúc đó, con cháu họ Lê mới biết dòng họ mình đang giữ bảo vật”, ông Thưởng cho biết.

Sau nhiều lần tìm đến mua cây thị, nhưng không có kết quả, vị đại gia nọ đã nâng giá lên 7 tỷ đồng cho 5 cây nhưng ông Lê Minh Thưởng kiên quyết không bán vì “đây là báu vật của tổ tiên, là nguồn mạch phát triển của cả dòng họ”.

cay thi

Năm 2007, những cây thị già của ông Thưởng được đưa vào chương trình “Chuyện lạ Việt Nam”, từ đó nhiều đoàn khách đã tới thăm, nhiều đại gia ở Nam Định, Quảng Ninh, Hà Nội đã tìm vào đòi mua nhưng ông cũng không bán. Năm 2010, một đoàn nghiên cứu về cây của Hội Bảo vệ thiên nhiên Việt Nam đến phân tích, thu mẫu và kết luận những cây thị này có tuổi đời gần 600 năm.

Trong số 5 cây thị ở 5 góc vườn nhà ông Thưởng, cây lớn nhất được gọi là thị Nu. Gốc thị lớn 9-10 người ôm mới xuể, rễ thị cắm sâu vào lòng đất, chạy khắp cả khu vườn. Cũng như những cây khác, thân của cây thị này chi chít những hốc, những khối u sần sùi, da mốc meo với nhiều loại cây tầm gửi trong đó có cả hoa phong lan sinh sống.

Mặc dù đều là những cây thị cổ nhưng mỗi cây lại có đặc điểm riêng. Cây thị Nu có quả rất lớn đến gần một kg. Sở dĩ được gọi là thị Nu bởi khi hái xuống thì chưa thể ăn ngay mà phải dấm đến vài ngày mới ăn được. Cây thị lớn thứ hai trong vườn gọi là thị Hồng, có quả chín màu hồng. Một cây khác gọi là thị bần, quả nhỏ, không có hạt và ăn rất thơm. Cây khác được gọi là thị Chàm…

Quả thị chín vàng cả khu vườn rậm rạp. ảnh: Nguyên Khoa

Từ ngày nhận được thông báo của Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam, không riêng gì ông Thưởng, tất cả con cháu trong nhà đều mừng vui phấn khởi. Hễ có khách đến thăm những cây thị cổ, ông Thưởng lại mang tờ thông báo ra khoe một cách đầy tự hào.

“Cuối cùng thì những cây thị của gia đình tôi đã được xã hội công nhận là cây quý với niên đại lâu đời cùng những giá trị lịch sử, văn hóa lâu đời. Đây chính là điểm tựa, là mạch nguồn phát triển của con cháu chúng tôi, dù bất cứ giá nào, chúng tôi cũng sẽ không bán những cây thị cổ này”, ông Thưởng vui mừng tâm sự.

Hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường Việt Nam cho biết, trong đợt xét duyệt vừa qua, ngoài 5 cây thị cổ 670 tuổi của ông Lê Văn Thưởng thì 8 cây cổ khác ở Bình Định và Hà Nội cũng được công nhận là cây di sản Việt Nam.

Trong đó, thành phố Hà Nội có số lượng cây cổ được công nhận nhiều nhất gồm cây sanh ở đình Nhật Tân (phường Nhật Tân), cây đa trước cổng chùa Khai Nguyên, cây thị ở đình Quán La (phường Xuân La ), cây si ở phủ Tây Hồ cùng với cây đa cổ thụ xóm Quýt xã Yên Bài và cây lộc vừng 2 thân ở xã Châu Sơn (huyện Ba Vì). Những cây này có tuổi từ 250 đến 1.000 năm, có rất nhiều gốc, cành và tán lá đẹp, mang nhiều ý nghĩa lịch sử, văn hóa.

Hiện nay, cả nước có 106 cây cổ thụ được vinh danh là cây di sản Việt Nam.

( Bài viết sưu tầm trên http://vnexpress.net/ của tác giả  Hà Nguyên Khoa

Tác giả bài viết: Thái Hùng

Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết